Ortalama Maliyet Hesaplama nasıl yapılır?
- İlk alımın miktarını, birim fiyatını ve varsa TL giderini girin.
- İkinci ve üçüncü alımları aynı varlık ve aynı fiyat para birimiyle ekleyin.
- Kullanmadığınız alımın miktarını ve giderini sıfır bırakın.
- Ortalama maliyeti, toplam miktarı ve her alımın toplam maliyete katkısını tabloda inceleyin.
Ortalama birim maliyet = Σ(alım miktarı × birim fiyat + alım gideri) / Σ(alım miktarı).
Örnek hesaplama
10 birim varlık 100 TL'den, ardından 10 birim aynı varlık 80 TL'den alınsın. İşlem gideri bulunmasın.
Toplam 20 birim için 1.800 TL ödenir; ortalama birim maliyet 90 TL olur.
Basit ortalama ile miktar ağırlıklı ortalama
Alış fiyatlarının aritmetik ortalaması ancak miktarlar eşitse uygun sonucu verir. Örneğin yüksek fiyattan az, düşük fiyattan çok alındığında ikinci işlem ortalamayı daha fazla etkiler. Hesaplayıcı fiyatların toplamını işlem sayısına bölmek yerine her alışın parasal katkısını toplar.
Alıma ait komisyon veya benzeri giderler toplam maliyete eklenir. Ücret satın alınan varlıktan kesildiyse net miktarı ve ödediğiniz toplam TL tutarının bu net miktara bölümünü kullanın; fiyata dahil gideri tekrar eklemeyin. Böylece her satırın toplam maliyeti işlem kaydınızdaki gerçek ödemeyle eşleşir.
Aynı varlık ve birimle kayıt tutun
Bitcoin ile başka bir coinin miktarı aynı ortalamada toplanamaz; TL ve dolar fiyatları da doğrudan birleştirilemez. Farklı para birimindeki her alım için işlem tarihindeki fiilî dönüşümü veya kayıtlı TL maliyetini kullanın ve yöntemi tutarlı uygulayın. Bütün alımları bugünün kuruyla çevirmek tarihî alış maliyeti değil, ayrı bir değerleme senaryosudur.
Bu araç yalnız alımların ortalamasını hesaplar. Kısmi satış, bölünme, birleşme, bedelsiz pay veya vergi amaçlı maliyet yöntemleri ayrı kayıt gerektirir. Sonucun güncel fiyattan düşük olması tek başına gerçekleşmiş kârı göstermez; satış giderlerini ayrıca değerlendirin.
Sık sorulan sorular
İkinci ve üçüncü alım zorunlu mu?
Hayır. Kullanmadığınız alımın miktarını ve giderini sıfır bırakabilirsiniz. Miktarı olmayan bir alıma gider yazılması, ortalamayı yanlış etkileyebileceği için kabul edilmez.
Satış sonrası kalan maliyeti hesaplar mı?
Hayır. Satışların muhasebeleştirilmesi seçilen maliyet yöntemine bağlıdır. Bu sayfa elinizdeki alım kayıtlarının ağırlıklı ortalamasını verir; FIFO veya vergi hesabı uygulamaz.
Yeni bir alım ortalamayı her zaman düşürür mü?
Yeni alımın giderler dahil birim maliyeti mevcut ortalamadan düşükse ortalama azalabilir; yüksekse yükselir. Miktar, değişimin ne kadar olacağını belirler.
Bu araç girdiğiniz değerler ve açıklanan yöntemle bir hesaplama senaryosu oluşturur. Başlangıç değerleri yalnızca örnektir. Sonucu yorumlarken bu sayfadaki kapsamı, varsayımları ve işleminize özel belgeleri birlikte değerlendirin.
Bir hata mı fark ettiniz? Bize bildirin